آموزش نوشتن داستان کوتاه

بازنویسی و ویرایش

در بازنویسی داستان کوتاه کدام جمله‌ها را حذف کنیم؟

ویرایش جمله‌های داستان روی کاغذ

در بازنویسی داستان کوتاه، جمله‌ای را حذف کنید که اطلاعاتش را متن قبلاً با کنش، تصویر یا گفت‌وگو داده است و حذفش به فهم صحنه آسیب نمی‌زند. هدف کوتاه‌کردن به هر قیمت نیست. جملهٔ آرامی که ریتم یا جهت نگاه خواننده را عوض می‌کند ممکن است ضروری باشد؛ جملهٔ پرزرق‌وبرقی که همان خبر را تکرار می‌کند، شاید نه. مقالهٔ بازنویسی داستان چیست؟ مسیر کلی را توضیح می‌دهد؛ این نوشته یک آزمون مشخص برای حذف جمله‌هاست.

ابتدا جمله‌های مترجمِ کنش را پیدا کنید

فرض کنید نوشته‌اید: «دستش روی دستگیره لرزید. او خیلی می‌ترسید.» جملهٔ دوم ممکن است فقط اولی را توضیح دهد. اگر حذفش کنید، آیا خواننده ترس را می‌فهمد؟ احتمالاً بله. اما اگر شخصیت به‌جای ترس از خشم می‌لرزد و صحنه این را نشان نمی‌دهد، حذفِ جملهٔ دوم شاید ابهام ناخواسته بسازد. پیش از قیچی‌کردن، نقش جمله را بفهمید. راهنمای سکوت در گفت‌وگو نمونهٔ دیگری از تفاوت کنش و توضیحِ پس از آن را نشان می‌دهد.

نوع جمله پرسش آزمون حذف
احساس را پس از کنش ترجمه می‌کند آیا کنش به‌تنهایی کافی است؟
گذشته را وسط صحنه تعریف می‌کند آیا همین حالا برای انتخاب شخصیت لازم است؟
صفت‌های هم‌معنی را ردیف می‌کند کدام یک تصویر دقیق‌تر می‌سازد؟
نتیجهٔ پایان را شرح می‌دهد آیا کنش پایانی خود آن را نشان داده است؟

گاهی جملهٔ تکراری برای موسیقی متن یا تأکیدِ حساب‌شده لازم است. آزمون حذف، قانون مکانیکی نیست؛ آزمایشی برای دیدن اثر است. گاهی حذف یک جمله نشان می‌دهد که باید جای اطلاعات را در کل صحنه عوض کنید؛ پس نسخهٔ پیش از حذف را هم نگه دارید.

پس از حذف، اتصال جمله‌ها را بخوانید

اگر جمله‌ای را بردارید و دو جملهٔ اطرافش به‌خوبی به هم وصل شوند، احتمالاً حذف مفید بوده است. اگر ناگهان مکان، زمان یا انگیزهٔ کنش نامعلوم شود، شاید باید آن جمله را نگه دارید یا اطلاعاتش را دقیق‌تر منتقل کنید. راهنمای پایان باز به‌ویژه برای پایان‌ها مفید است: حذفِ توضیح اضافه با حذفِ خودِ تصمیم شخصیت فرق دارد.

تمرین: از یک صفحهٔ داستان، ده جمله را که احساس، گذشته یا نتیجه را توضیح می‌دهند علامت بزنید. از هرکدام نسخه‌ای بدون آن جمله بسازید؛ بلافاصله پاکش نکنید. دو نسخه را با صدای بلند بخوانید و از خواننده بخواهید بگوید در هر نسخه چه چیزی مبهم یا روشن‌تر شده است. فقط وقتی جمله را برای همیشه حذف کنید که نقش آن را شناخته‌اید. بازنویسی خوب متن را فقیر نمی‌کند؛ جا را برای جزئیاتی باز می‌کند که واقعاً کار می‌کنند.

گفت‌وگو دربارهٔ این مطلب

دیدگاه‌ها

در حال بارگذاری دیدگاه‌ها…

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. نام و متن شما پس از تأیید برای دیگران نمایش داده خواهد شد.